Gdy jakiś czas temu pisałam o biznesmenach i filantropach z żydowskiej rodziny Haase , moja wiedza o tej znamienitej rodzinie urywała się na 1921 roku. Wiele czasu spędziłam na poszukiwaniach jakichkolwiek śladów po ostatnim rybnickim Haase, czyli Feliksie. Przypomnę naszym czytelnikom, iż Feliks, syn Juliusza – fundatora parku zwanego do dziś Hasynhajdą, był ostatnim właścicielem garbarni Haasych, która w 1921 roku przeszła w ręce braci Żurek.

Feliks miał trójkę dzieci, wszystkie one urodziły się w Rybniku. Najstarszym był Ernst Friedrich (ur. w 1904 r.), Rudolf Ferdinand był młodszy o niecałe dwa lata, ostatnia była Charlotte Käte.

Rodzeństwo Haase

Gdy w listopadzie 1918 roku zakończyła się pierwsza wojna światowa, od Niemiec państwa zwycięskie żądały odszkodowań wojennych i zwrotu zabranych wcześniej ziem. Francja odzyskała prawa do Lotaryngii i Alzacji, zaś Polakom marzył się prastary Śląsk. Na międzynarodowej konferencji w Wersalu zwycięskie mocarstwa i przedstawiciele pozostałych państw europejskich podpisały 28 czerwca 1919 roku traktat pokojowy. W artykule 88 tego traktatu poruszono interesujący Polaków problem Śląska. „Art. 88. W części Górnego Śląska położonej w granicach niżej opisanych mieszkańcy zostaną powołani do wypowiedzenia się przez głosowanie, czy życzą sobie przyłączenia do Niemiec, czy też do Polski... " Niemcy nie mieli zamiaru pozbywać się ani skrawka tej bardzo dochodowej Śląskiej prowincji, choć traktat Wersalski stanowił inaczej. Włochy i Anglia bojąc się nadmiernego wzrostu potęgi Francji popierały Niemców i chciały poprzez Śląsk ich wzmocnić.

Pierwsza rybnicka synagoga stała przy ulicy Raciborskiej (obecnie róg Raciborskiej i Curie Skłodowskiej). Ten drewniany budynek z 1811 roku spłonął i nie został odbudowany. Nowa, murowana synagoga nie powstała w miejscu starej. Wzniesiono ją w latach 1842 - 1848 na rogu ulicy Gimnazjalnej (obecnie Chrobrego) i Zamkowej. Budowla była orientowana, z fasadą od zachodu. Dzięki nielicznym zachowanym zdjęciom wiemy, iż wzniesiono ją w stylu klasycystycznym, czyli stylu dominującym dla tego typu budowli w pierwszej połowie XIX wieku. Była wybudowana na planie prostokąta, miała pomost z balustradami przed głównym wejściem oraz Gwiazdę Dawida na szczycie ściany frontowej, czyli od strony ulicy Zamkowej.

Jest to nasz kolejny wyjazd do Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
Relacje z poprzednich wyjazdów możecie znaleźć w naszej galerii.

Prowincjonalny Zakład dla Psychicznie Chorych, bo taką nazwę wówczas nosił Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych przy ulicy Gliwickiej w Rybniku, posiada bardzo bogatą historię i dlatego chciałbym poświęcić mu więcej uwagi. Jest to jedyny Rybnicki Szpital, który istnieje do dziś w nie zmienionej formie i w tym samym miejscu. Temat ten z mojej strony na pewno nie zostanie wyczerpany, ale postaram się zawrzeć najważniejsze fakty z jakże bogatej historii tej placówki. Więcej na ten temat można przeczytać w nowej książce Pana Józefa Kolarczyka „ Za Czerwonym Murem – Monografia Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych”

Odkąd ludzkość istnieje na świecie, istnieją także choroby, z którymi musimy się borykać.

Dlatego jesteśmy stworzeni do tego by je zwalczać i umieć sobie z nimi radzić, poprzez naukę; doświadczenie niekiedy przykre; a także przez przekaz ustny, a później przez literaturę, aż po wyższe studia medyczne. Już od dawien dawna byli różni znachorzy, medycy, którzy leczyli z różnym skutkiem, ale zawsze dawali ludziom nadzieję. Leczenie wtedy odbywało się w domach, albo trzeba było iść do znachora po jakiś specyfik. W miarę postępu nauki, szczególnie medycyny zrodziła się potrzeba miejsca, gdzie można by leczyć, gdzie można by chorego odizolować od zdrowych, szczególnie w przypadkach zarazy, a takowe miały miejsce niejednokrotnie i gdzie medycyna mogła się rozwijać poprzez odpowiedznie warunki. Zaczęły powstawać pierwsze szpitale. W tej kwestii Rybnik nie był odosobniony bo, już w 1650 roku z inicjatywy Ferdynanda Oppensdorfa powstał pierwszy rybnicki szpital dla kobiet, ale o tym bardzo mało wiadomo, jedne źródła podają że mieścił się przy dzisiejszej ulicy Hallera, tam gdzie później mieszkał weterynarz rzeźni, a inne że na ulicy Rudzkiej. Chciałbym trochę przybliżyć historię Rybnickich szpitali, być może coś pominąłem, ale bardzo mało jest źródeł na ten temat.