Z serii ciekawa broń - działo kolejowe "DORA"

 

 

Kolejny raz, przekazuję serdeczne podziękowania administratorom witryny internetowej „Rybnik, ocalić od zapomnienia”, za tak miłą współpracę i przedsiębiorczość w upowszechnianiu pamięci o byłych więźniach hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Przedrukowany artykuł z „Gazety Krakowskiej” świadczy o przykrych refleksjach – po frazeologicznie głoszonych deklaracjach na temat pamięci o byłych więźniach, gdy w rzeczywistości nie idą za tym czyny. Niestety, patologia ta nie dotyczy tylko oficjeli szczebla centralnego, ale także lokalnego – chociaż na podstawie wspaniałych zachowań gospodarzy miast Żor i Wodzisławia Śląskiego, mam podstawy twierdzić że istnieją pozytywne wyjątki.

Żeby jednak nie powtarzać treści artykułu, przemówię do wyobraźni czytelnika strony internetowej „Rybnik, ocalić od zapomnienia”, skromną prezentacją zdjęć wykonanych z mojej pielgrzymki do miejsc męczeństwa także wielu mieszkańców Rybnika - do byłych obozów Dachau, Mauthausen, Ebensee. Niestety, na terenie Niemiec i Austrii wiele uczyniono, by ślady po w/w obozach dosyć mocno zatrzeć, (chyba) by nie szokować zwiedzających - obrazem warunków, w jakich przebywało i ginęło tysiące więźniów.

 

Po wakacyjnej przerwie kontynuujemy serię artykułów na temat bohaterskich Rybniczan. Proszę przeczytać wspomnienia o rodzinie Jaszków - oczywiście przygotowane przez Pana Jerzego Klistałę.
 
Zajmując się zbieraniem materiałów o wydarzeniach z ponurego okresu 1939-1945, o okupacyjnych losach wielu bliskich mi „krajanów”, natrafiałem na powtarzającą się zbieżność pewnych faktów. Otóż, korzenie patriotyzmu osób o których opracowuję wspomnienia, wywodzą się z jakże wielkiego zaangażowania w walkę o polskość już w powstaniach śląskich  1919-1921 (by nie zagłębiać się w odleglejsze wydarzenia). Z rodzin o takich tradycjach, wywodzili się młodzi a waleczni bohaterowie, dla których wzorem byli ich dziadowie i ojcowie. Wielu mężczyzn, zaangażowanych w ruchu oporu - organizacjach konspiracyjnych (szczególnie urodzeni przed 1900 rokiem), to członkowie POW czy POW Górnego Śląska. Natomiast młodzież urodzona po powstaniach śląskich, oprócz wzorców jakie czerpali z zachowań rodziców, pogłębiała patriotyczne wartości przez przynależność do harcerstwa, kształtującego wyjątkowo „pro narodowościowo” charakter swoich członków przed 1939 rokiem. Stąd i tak wielka aktywność harcerzy w Szarych szeregach i innych organizacjach konspiracyjnych w okresie okupacji hitlerowskiej jak: Siła Zbrojna Polski (SZP), Polska Organizacja Powstańcza (POP), Polska Tajna Organizacja Powstańcza (PTOP), Związek Walki Zbrojnej/Armia Krajowa (ZWZ/AK).

 

Chciałem zaprezentować artykuł Pana Jerzego Klistały, który ukazał się nakładem "Gazety Krakowskiej" z dnia 25.06.2007. Jak zwykle Pan Jerzy porusza temat smutny, zachęcający do głębokich przemyśleń.

 

Skorzystałem z wyjazdu na warsztaty edukacyjne do Niemiec, przygotowane przez Zarząd Główny Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, któremu prezesuje Stefania Kozioł. Pani prezes, dzięki aktywności i sprawności organizacyjnej, gromadzi wokół siebie coraz liczniejsze grono zapaleńców, zaangażowanych w pracę nad czczeniem pamięci o byłych więźniach hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Wyjazd też był perfekcyjnie przygotowany.

 

1 września 1939 roku 1 kompania kapitana Kotucza i plutony kompanii ciężkich karabinów maszynowych porucznika Ogrodowskiego wytrwały na swych stanowiskach w Rybniku do godzin południowych. Wobec przejścia przez miasto kilkudziesięciu czołgów i odgłosów walki pod żorami dowódcy ich podjęli decyzję  wycofania się.
Najbardziej tragiczny był los dwóch plutonów 1 kompanii 75 pułku. Nękany ogniem artylerii i karabinów maszynowych 2 pluton poniósł bardzo ciężkie straty. Ranni walczyli do końca.

  

 

Autor niniejszego opracowania, nie może jednak pozostawić czytelnika z niedomówieniami o... ojcu dziecka Bronisławy i dalszej Jej losach.
Otóż, ojcem Ryszarda był ów dezerter z wojska Alojzy Machulik.

Urodzony 27.06.1919 r. w Jankowicach k.Rybnika, syn Konstantyna i Marii, mieszkaniec Chwałowic k.Rybnika. Po ukończeniu szkoły powszechnej – do dwudziestego roku życia nie mógł znaleźć pracy. 25.11.1939 r. wysłany przez Arbeitsamt na roboty przymusowe do Niemiec – pracował w kopalni węgla brunatnego. 18.4.1943 r. powołany do wojska niemieckiego (Werhmacht), jednostka stacjonowała w Bëmish Leipa (obecnie Czeskiej Lipie – Czechy). Zdezerterował z wojska i przez jakiś czas ukrywał się dzięki pomocy Bronisławy Winnickiej, dziewczyny wysłanej z Polski na roboty przymusowe – w miejscu stacjonowania jego jednostki wojskowej.

Trafiły się nam prawdziwe perełki!.

Pierwsze, kolorowe!, zdjęcia z okresu I wojny światowej. Co prawda nie przedstawiają one obszaru Rybnika, mimo wszystko koniecznie trzeba je zobaczyć.

Zapraszamy do galerii

Rozpoczynam ten artykuł, od tego - jakże szczerego skrótu myślowego byłej więźniarki, a użytego podczas rozmowy, gdy pytałem o Jej okupacyjne przeżycia i powód uwięzienia w KL Auschwitz.

Wśród bezmiaru zbrodni hitlerowskich szczególnie tragiczne w swej wymowie są zbrodnie dokonane na dzieciach i młodzieży, które ginęły również w ośrodkach masowej zagłady. Wśród tych ostatnich szczególną rolę odegrał obóz Auschwitz-Birkenau, będący połączeniem obozu koncentracyjnego i ośrodka masowej zagłady.
Trudno ustalić liczbę osadzonych dzieci w obozach. Na podstawie częściowo zachowanych dokumentów  (głownie imiennych list transportowych oraz obliczeń szacunkowych) stwierdzono, że wśród co najmniej 1,3 mln ludzi wywiezionych do oświęcimskiego obozu było około 234 tyś. dzieci i młodzieży. W tej liczbie zawiera się 216 tyś. żydów, ponad 11 tyś. Cyganów, pozostali to Polacy, Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie i inni.